Առողջապահություն

Աջակցության այս ծրագրով պետության կողմից երաշխավորված անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով բժշկական օգնության և սպասարկման շրջանակում (պետական պատվեր) տրամադրվում է գինեկոլոգիական և մանկաբարձական սպասարկում կանանց կոնսուլտացիաներում և առողջության կենտրոններում։

Արտահիվանդանոցային պայմաններում բժշկական օգնությունը և սպասարկումը ներառում է բժշկական օգնության այն տեսակները, որոնց իրականացումը չի պահանջում շուրջօրյա բժշկական հսկողություն և բուժում (այդ թվում` տնային կանչը)։ Այն ընդգրկում է.

• կանխարգելիչ,
• ախտորոշիչ, 
• բուժական,
• վերականգնողական միջոցառումներ:

Առողջության համընդհանուր ապահավոագրության շրջանակներում ՀՀ տարածքում գործող բժշկական կազմակերպություններում իրականացվում է մանկաբարձական և գինեկոլոգիական բժշկական սպասարկում։

Հիվանդանոցային բժշկական օգնությունը տրամադրվում է այն դեպքերում, երբ հնարավոր չէ իրականացնել բուժում կամ ախտորոշում արտահիվանդանոցային պայմաններում, պացիենտի առողջացումը հնարավոր է ապահովել միայն հիվանդանոցում, կամ նա ունի շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդություն:

Պալիատիվ բժշկական օգնությունը կյանքին վտանգ սպառնացող կամ անբուժելի հիվանդություն ունեցող պացիենտի և նրա ընտանիքի կյանքի որակի բարելավմանն ուղղված բժշկական օգնություն է, որը տրամադրվում է նրանց ֆիզիկական, սոցիալ-հոգեբանական և այլ խնդիրների լուծման համար։

Առողջության համընդհանուր ապահովագրության և բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի շրջանակներում տրամադրվում են մինչև 18 տարեկան անձանց անվճար` հիվանդանոցային պայմաններում բժշկական օգնություն և սպասարկում։

Պետության կողմից երաշխավորված անվճար և արտոնյալ պայմաններով ստոմատոլոգիական բժշկական օգնության ծառայություններից կարող են օգտվել բնակչության սոցիալապես անապահով  և հատուկ խմբերում ընդգրկված անձինք:

Ծրագրի շրջանակում շաքարային դիաբետի, սիրտանոթային հիվանդությունների և զարկերակային գերճնշման կանխարգելման նպատակով իրականացվում է անվճար հետազոտում՝ վաղ փուլում շաքարային դիաբետը և զարկերակային գերճնշումը հայտնաբերելու և կանխարգելելու նպատակով։ 

Հիվանդության հայտնաբերման դեպքում անվճար տրամադրվում է անհրաժեշտ դեղորայքը կամ բժշկական հսկողություն։ 

Ծրագրի շրջանակում իրականացվում է 30-60 տարեկան կանանց արգանդի վզիկի անվճար հետազոտություն։ 13-14 տարեկան դեռահաս աղջիկների շրջանում իրականացվում է մարդու պապիլոմավիրուսային (ՄՊՎ) վարակի դեմ պատվաստում՝ որպես արգանդի պարանոցի քաղցկեղի կանխարգելիչ միջոցառում։

Աջակցության նպատակն է արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերումն ու կանխարգելումը։  

• Ծրագրով բնակչությանը պետության կողմից երաշխավորված անվճար և արտոնյալ պայմաններով բժշկական օգնության և սպասարկման շրջանակներում տրամադրվում է հատուկ և դժվարամատչելի ախտորոշիչ հետազոտություններ կատարելու հնարավորություն։
• Հատուկ ու դժվարամատչելի են համարվում այն բժշկական հետազոտությունները, որոնք Հայաստանում տարածքային առումով հասանելի չեն և ընդգրկված չեն պոլիկլինիկաներում ամբողջ ՀՀ բնակչության համար անվճար կատարվող լաբորատոր-գործիքային ախտորոշիչ հետազոտությունների փաթեթում։ 

Առողջության համընդհանուր ապահովագրության, առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի շրջանակներում ապահովվում է հեմոդիալիզային (արյան մաքրում) բժշկական օգնություն և սպասարկում։

Այս ծրագրով բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի, առողջության համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում տրամադրվող թմրաբանական բժշկական օգնության և սպասարկման շրջանակում կազմակերպվում է արտահիվանդանոցային շարունակական (դիսպանսեր) հսկողություն։

Առողջության պետական ապահովագրություն ունեցող քաղաքացիները կարող են ամրագրել այցեր բժշկական ծառայություններից օգտվելու համար, այդ թվում՝ բժշկական խորհրդատվություն և սքրինինգներ։

Ծրագրի շրջանակում հաստատված չարորակ նորագոյացության ախտորոշման դեպքում բժշկական  օգնության և սպասարկման ծառայությունների շրջանակներում բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի, առողջության համընդհանուր ապահովագրության ծրագրի շրջանակում տրամադրվում են պետության կողմից երաշխավորված անվճար բժշկական որոշ հետազոտություններ ու ծառայություններ։

Ծրագրի շրջանակում կազմակերպվում է վիրուսային հեպատիտ Ց-ով պացիենտներին անվճար տրամադրվող բուժում՝ ուղղակի ազդող հակավիրուսային դեղերով: 

Ծրագրի շրջանակում հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձանց բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի, առողջության համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում տրամադրվում է անհետաձգելի հոգեբուժական օգնություն և սպասարկում, ինչպես նաև հիվանդանոցային և արտահիվանդանոցային պայմաններում հոգեբուժական օգնություն և սպասարկում:

Ծրագրի շրջանակում բժշկական ցուցման առկայության դեպքում բոլոր պացիենտներին ուռուցքային հիվանդության բուժման համար տրամադրվում է Մվասի (Բևացիզումաբ) դեղորայք։

Աջակցության ծրագրի շրջանակում անձի նյարդաբանական վիճակի և գլխուղեղի իշեմիկ կաթվածի կլինիկական նշանների արտահայտման ժամանակահատվածը հաշվի առնելով՝ իրականացվում է ներերակային թրոմբոլիտիկ բուժում, կամ թրոմբէկտոմիա՝ թրոմբի մեխանիկական հեռացում։

Ծառայությունները մատուցվում են գլխուղեղի սուր և ենթասուր իշեմիկ կաթվածների դեպքում: 

• ՀՀ ամբողջ տարածքում պետության կողմից երաշխավորված անվճար պայմաններով շտապ բժշկական օգնությունն և սպասարկումը և պացիենտի տեղափոխումը (այդ թվում՝ հոսպիտալացումը) կազմակերպվում է շտապ բժշկական օգնության ծառայության, ինչպես նաև արտագնա անհետաձգելի բժշկական օգնության արագ արձագանքման ծառայության (սանավիա) միջոցով:
• Այս ծառայությունը գործում է հիվանդի բժշկասանիտարական տեղափոխման անհնարինության դեպքում, կամ, եթե ախտորոշման ճշտման կամ բուժօգնության համար պահանջվում է նեղ մասնագիտական խորհրդատվություն։ 

Ծրագրի շրջանակում 1-ից 3-րդ փուլի կրծքագեղձի քաղցկեղ ունեցող հիվանդներին տրամադրվում է տրաստուզումաբ դեղորայքը։

ՀՀ բուժհաստատություններում ներդրվել է աղիների քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման սքրինինգային փորձարարական ծրագիրը, որի նպատակն է աղիների (հաստաղու, ուղիղ աղու, սիգմայաձև աղու և հետանցքի) քաղցկեղի (կոլոռեկտալ քաղցկեղ) չարորակ նորագոյացությունների վաղ հայտնաբերումը։ 

Ծրագրի շրջանակում բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի, առողջության համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում ՀՀ ամբողջ բնակչության համար կազմակերպվում է նորագույն և թանկարժեք տեխնոլոգիաներով մատուցվող աորտայի անևրիզմաների պատռվածքների և շերտազատումների անվճար վիրահատություններ: 

Ծրագրի շրջանակում անվճար կարգով սրտամկանի սուր ինֆարկտ ախտորոշման դեպքում իրականացվում է դեղապատ ստենտի տեղադրում և համավճարով աորտա-կորոնար շունտավորում` բացառությամբ առողջության համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում ապահովագրված, ինչպես նաև լրացուցիչ բժշկական ծառայություններ ստանալու իրավունք ունեցող քաղաքացիների, որոնց համար աորտո-կորոնար շունտավորումն իրականացվում է անվճար:

Ծրագրի շրջանակում առողջության համընդհանուր ապահովագրություն չունեցող անձանց համար առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի շրջանակներում պետության կողմից հատուցման ենթակա բժշկական օգնության ու սպասարկման հիվանդանոցային ծառայությունների փաթեթը ներառում է նորագույն և թանկարժեք տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բժշկական ծառայություններ։

Ծառայությունը նախատեսված է այն քաղաքացիների համար, ովքեր աշխատում են միաժամանակ երկու հաստատությունում և երկու աշխատավայրում էլ աշխատավարձի չափը գերազանցում է 200,001 դրամը։ Այս դեպքում երկու աշխատավարձից էլ գանձվում է ապահովագրության վճարը, որը համապատասխան հայտ ներկայացնելու դեպքում հնարավոր է հետ ստանալ։

Պետական պատվերի միջոցով հնարավորություն է տրվում ՀՀ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում ստանալ կանխարգելիչ պատվաստումներ՝ պլանային կարգով և համաճարակաբանական ցուցումով։

Ծրագրի շրջանակում իրականացվում է հիվանդների դեղորայքի արժեքի փոխհատուցում որոշ հիվանդությունների դեպքում։

Ծրագրի շրջանակում առանձին սոցիալական կամ հատուկ խմբերի դեղորայքը հատկացվում է լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցմամբ։

Ծրագրի շրջանակում ՀՀ-ում հաշվառված 0-28 տարիքային խմբի պացիենտներին ըստ պահանջի անվճար տրամադրվում են ինսուլինային անալոգներ։

ՀՀ-ում առողջ ապրելակերպը խթանելու նպատակով ՀՀ կառավարությունը նախաձեռնել է ծրագիր, որի շրջանակներում 2025-2027 թվականներին բուհերի և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների սովորողներն ու աշխատողները կստանան աջակցություն հեծանիվ գնելու համար։

Մասնավորապես՝ մինչև 300,000 դրամ վարկ ստանալու դեպքում պետությունը կփոխանցի քաղաքացիների վարկերի տոկոսները մինչև 16%-ի չափով։

Ծրագիրը հնարավորություն է տալիս անվճար կամ համավճարով օգտվելու վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաներով տրամադրվող բժշկական օգնությունից և սպասարկումից։

Բժշկական ծառայություններ ստանալու համար հայրենադարձները և Հայաստանում մշտական կացության կարգավիճակ ունեցող անձինք կարող են գրանցվել Հայաստանում տարածքային պոլիկլինիկայում:

Պոլիկլինիկայում գրանցված լինելու դեպքում հնարավոր է օգտվել անվճար առողջապահական ծառայություններից, այդ թվում՝

• առաջին անհրաժեշտության բուժօգնություն,
• հղիների նախածննդյան և հետծննդյան մշտադիտարկում,
• մինչև 18 տարեկան երեխաներին տրամադրվող բժշկական օգնություն։

Երևանում գործարկվել է «Պաշտպանված սրտի քաղաք» նախաձեռնությունը, որի շրջանակում Փոքր Կենտրոնում տեղադրվում են ավտոմատացված արտաքին դեֆիբրիլյատորներ (ԱԱԴ)։ 

Դեֆիբրիլիացիան սրտին տրվող էլեկտրական ցնցում է, որն օգնում է սիրտը վերագործարկել, երբ այն կանգ է առնում կամ սկսում է անկանոն աշխատել։ Այդ ցնցման շնորհիվ կարող է վերականգնվել սրտի բնականոն աշխատանքը։

Նախաձեռնության շրջանակներում իրականացվում է կամավորների ակտիվ ներգրավում։