BETA

This site is new, your feedback will help us improve it.

Guide

When you become a parent

Այսուհետ ֆունկցիոնալության միջին աստիճանի սահմանափակումներ ունեցող անձանց համար հիմնական դեղերի ցանկում ընդգրկված դեղերը կլինեն անվճար։ ՀՀ կառավարության թիվ 642-Ն որոշմամբ սահմանվել է, որ հաշմանդամություն ունեցող անձին տրված տեղեկանքները (վարչական ակտերը) հիմք են սահմանված դեղերը ստանալու համար:

 

 

Տվյալ դեպքում՝ բժշկասոցիալական փորձաքննություն իրականացնող իրավասու պետական մարմնի որոշմամբ անձի «3-րդ խմբի հաշմանդամ անձ» կարգավիճակը հավասարեցվում է անձի ֆունկցիոնալությունը գնահատող հանձնաժողովի որոշմամբ սահմանված «ֆունկցիոնալության միջին աստիճանի սահմանափակումով հաշմանդամություն ունեցող անձ» կարգավիճակին։

I would like to know more...

  1. Քայլ 1

    Դիմիր քո ընտանեկան բժշկին

    Առցանց հերթագրվիր քո ընտանեկան բժշկի մոտ և այցելիր հետազոտության։ Բժիշկդ կզննի քեզ և կգրանցի խորհրդատվության։ 

  2. Քայլ 2

    Պարզիր հղիությանդ ժամկետը

    Խորհրդատվության ընթացքում կիրականացվի ուլտրաձայնային հետազոտություն, որի միջոցով հնարավոր կլինի հաստատել հղիությունը և ճշգրտել ժամկետը։

    Հղիության հաստատման դեպքում ընտանեկան բժիշկդ քեզ կուղղորդի կանանց կոնսուլտացիայի բաժին, որտեղ կհաշվառվես և կստանաս նախածննդյան հսկողություն սկսած հղիության 12-րդ շաբաթվանից։ 

  3. Քայլ 3

    Ընտրիր հղիությունդ վարող բժշկին

    Նկատի ունեցիր, որ իրավունք ունես ընտրելու քեզ սպասարկող բժշկական հաստատությունը և հղիությունը վարող բժշկին։

Առցանց հերթագրվել ընտանեկան բժշկի մոտ ԱՐՄԵԴ-ի միջոցով
Սկսել
  • Ընտրածդ բժշկական հաստատության կանանց կոնսուլտացիայի բաժին պետք է ներկայացնես քաղվածք՝ տեղամասային հիվանդանոցի (պոլիկլինիկայի) քո անհատական բժշկական քարտից։
  • Երբեմն անհրաժեշտ է ներկայացնել նաև տեղեկանք՝ նախկին բժշկական հաստատությունում որպես հղի հաշվառված չլինելու մասին (այդ մասին քեզ հիվանդանոցում նախապես կտեղեկացնեն)։
  • Քո կողմից ընտրված բժշկական հաստատությունում քեզ համար կբացվի անհատական քարտ (այն կոչվում է «Հղիի և ծննդկանի անհատական քարտ»)։
  • Սպասարկող բժիշկը անհատական քարտումդ պարբերաբար կգրանցի քո նախածննդյան և հետծննդյան հսկողության վերաբերյալ բոլոր տվյալները (հետազոտությունների արդյունքներ, գանգատներ, նշանակումներ և այլն):
  • Քեզ կներկայացվի նաև, թե բժշկական ինչ անվճար ծառայություններից կարող ես օգտվել։

ՀՀ-ում ծնված յուրաքանչյուր անձ ծննդատնից դուրս գրվելիս գրանցվում է բնակության վայրի տեղամասային հիվանդանոցում (պոլիկլինիկայում), որտեղ բացվում է նրա վերաբերյալ անհատական քարտ․ այդտեղ կատարվում են նշումներ անձի առողջության և հերթական ստուգումների վերաբերյալ։

Դու ևս ծնվելիս ստացել ես այդ քարտը, ուստի պետք է դիմես քո բնակության վայրի պոլիկլինիկա՝ այն ստանալու համար։

Question 2
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2004 թվականի մարտի 4-ի N 318-Ն որոշման:

Ի՞նչ է քեզ սպասվում հղիության ամիսներին

Այցեր, զննումներ, հետազոտություններ 

Հղիությունդ վարող բժշկին պետք է այցելես հետևյալ պարբերականությամբ․  

  • մինչև հղիության 12-րդ շաբաթը` 1 այց,

  • 2-րդ եռամսյակում` 2 այց, 

  • 3-րդ եռամսյակում` 5 այց։

Ըստ անհրաժեշտության և բժշկի ցուցումների՝ կլինեն հավելյալ այցեր:

  • Առաջին այցը խիստ կարևոր է․ այն կատարվում է հղիության 8-12-րդ շաբաթների ընթացքում, երբ որոշվում է՝ արդյոք հղիությունը չի վտանգում քո առողջությունը, կամ պտղի զարգացումը տեղի է ունենում տվյալ ժամկետներին համապատասխան։ 
  • Այցի ընթացքում բուժաշխատողը քեզ հարցեր կուղղի քո և ընտանիքիդ առողջության մասին և կկատարի համապատասխան գրանցումներ։ Նա կշոշափի որովայնդ, կլսի սրտիդ աշխատանքը, կստուգի թոքերդ ու շնչառությունդ, կչափի արյանդ ճնշումը, քաշդ ու հասակդ: 
  • Այս ժամկետում կարելի է պարզել հղիության ստույգ ժամկետները, զարգացման ընթացքը, պտուղների թիվը և դիրքը (արգանդում կամ փողում):
  • Կատարվում է հղիության 11-16-րդ շաբաթների ընթացքում։ 
  • Սքրինինգի ընթացքում գնահատվում է երեխայի անատոմիական կառուցվածքը և քրոմոսոմային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը:
  • Հետազոտությունը ուլտրաձայնային է, սակայն պետք է հանձնել նաև երակային արյան նմուշ՝ երկու հատուկ հորմոնների ստուգման համար։ Այդ հորմոնների մակարդակների շեղումը նորմայից կարող է երեխայի մոտ նման հիվանդությունների առաջացման պատճառ դառնալ։

Երկրորդ եռամսյակում պետք է կատարել 2 այց.

  • 18-22-րդ շաբաթների ընթացքում բժշկին այցելելը կարևոր է, քանի որ պտուղն արդեն բավականաչափ մեծ է, և հնարավոր է ավելի ճշգրիտ կերպով հետազոտել նրա կենսական օրգանները։

  • Այցելիր բժշկին նաև հղիության 28-րդ շաբաթում։ Այս այցի ընթացքում որոշվում են երկաթի մակարդակը  արյանդ մեջ և գլյուկոզայի տանելիությունը: Բացասական ռեզուս արյուն ունենալու դեպքում  որոշվում է նաև հակամարմինների քանակը: 

  • Երկրորդ սքրինինգը կատարվում է հղիության 18-22-րդ շաբաթների ընթացքում։ Հետազոտվում են պտղի անատոմիական կառույցները և ներքին օրգանների զարգացումը։

  • Սքրինինգի արդյունքների հիման վրա բժիշկը կարող է ուղղորդել արյան կենսաքիմիական քննության։ 

  • Երրորդ եռամսյակում այցերն ավելի հաճախակի են դառնում։

  • Մինչև հղիության 36-րդ շաբաթը բժշկին կայցելես ամիսը երկու անգամ, այնուհետև` ամեն շաբաթ՝ մինչև ծննդաբերություն:

  • Հղիության 30-34-րդ շաբաթների ընթացքում կատարվում է երրորդ սքրինինգը։ 

  • Այս սքրինինգի նպատակը պտղի մոտ ավելի ուշ դրսևորվող հավանական բնածին արատների բացահայտումն է։

  • Կան մի շարք բնածին արատներ, որոնք հայտնաբերել հնարավոր է միայն հղիության տվյալ ժամկետում։ Այդպիսին են, օրինակ, հենաշարժողական կամ միզասեռական համակարգի արատները։   

 

Ի՞նչ է դոպլերոգրաֆիան 

  • Դոպլերոգրաֆիան երրորդ սքրինինգին կից հետազոտություն է։ 

  • Այն արտացոլում է մոր և մանկան արյան հոսքերը, թույլ է տալիս բացահայտել արյան շրջանառության խախտումները։

  • Հետազոտությունն օգնում է բժշկին համոզվել, որ երեխայի զարգացումը նորմալ է, նա բավարար չափով սնուցում ու թթվածին է ստանում։ Դոպլերոգրաֆիան թույլ է տալիս ստուգել նաև պտղի աճի տեմպերը։

  • Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ բժիշկը միջոցներ է ձեռնարկում հղիության հետագա ընթացքի և բարեհաջող ծննդաբերության ուղղությամբ։

Ի՞նչ անել գանգատներ ունենալու դեպքում

Նշված գանգատներն ունենալու դեպքում, անկախ պլանավորված հաջորդ այցի ժամկետից, պետք է անմիջապես դիմես բժշկին․

Դիմիր բժշկին, եթե ունես այս գանգատներից որևէ մեկը՝   

  • բարձր ջերմություն,

  • մաշկի մշտական քոր, ցան,

  • սրտխառնոց և փսխում հղիության առաջին կեսին,

  • ձեռքերի և ոտքերի այտուցներ, երակների վարիկոզ լայնացում,

  • թուլություն, գրգռվածություն, անքնություն,

  • գլխացավ, գլխապտույտ, հոգնածություն,

  • հաճախամիզություն, ցավ, այրոց միզելիս,

  • լուծ, փորկապություն,

  • ոչ արյունային առատ արտադրություն հեշտոցից,

  • հեշտոցային արտադրության քանակի, բնույթի փոփոխություն։

Դիմիր բժշկի խորհրդատվությանը նաև վարակիչ հիվանդների հետ շփման դեպքում:

Անհապաղ դիմիր հիվանդանոցային բժշկական օգնության մոտակա բժշկական հաստատություն կամ կանչիր շտապ օգնություն (1-03), եթե ունես՝ 

  • արյունային արտադրություն հեշտոցից,

  • դժվարաշնչություն, շնչարգելություն,

  • հարպտղային ջրերի արտահոսք,

  • ցանկացած տեղակայման ցավ՝ հատկապես որովայնի, կրծքավանդակի և վերստամոքսային շրջաններում,

  • տեսողության վատացում, ուժեղ գլխացավ, գլխապտույտ, ընդհանուր թուլություն, շրջապատի նկատմամբ անտարբերություն,

  • սրտխառնոց և փսխումներ հղիության երկրորդ կեսին,

  • գիտակցության մթագնում, ցնցումներ,

  • պտղի շարժումների փոփոխություն` շատ բարձր ակտիվություն, շարժումների թուլացում կամ բացակայություն։

Ի՞նչ ունենալ ծննդատուն գնալիս

The fine art of being a parent

Ծննդաբերությանը սկսիր նախապատրաստվել մի քանի շաբաթ առաջվանից․ վերցրու քեզ ու փոքրիկիդ անհրաժեշտ իրերը և պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, որոնք թվարկված են ստորև։

Մինչև հիվանդանոց գնալդ հասցրու ձեռք բերել նաև «ԵսԵմ» նույնականացում, որի շնորհիվ կկարողանաս մի քանի հպումով ստանալ 3 ծառայություն միանգամից։

Question 1
Question 2
Question 3

Հիվանդանոցից դուրս գրվելը կախված է քո և երեխայիդ առողջական վիճակից։ Եթե ծննդաբերությունը տեղի է ունեցել բնական ճանապարհով, և բարդություններ չկան ո՛չ քո, ո՛չ երեխայիդ մոտ, ապա բժշկի թույլտվությամբ կարող եք դուրս գրվել հիվանդանոցից ծննդաբերությունից 3 օր անց։

Իսկ եթե երեխայի ծնունդը տեղի է ունեցել կեսարյան հատման վիրահատության միջոցով, ապա բժշկի թույլտվությամբ և հսկողությամբ կարող եք դուրս գրվել հիվանդանոցից վիրահատությունից 5-ից 7 օր անց։ 

Նկատի ունեցիր, որ 2 դեպքում էլ հիվանդանոցից կարող եք դուրս գրվել միայն այն դեպքում, եթե երեխադ գրանցված է պոլիկլինիկայում։

Արձակուրդ և իրավունքներ

Հղիության և երեխայի վաղ մանկության շրջանում նրան խնամելու համար կա մի քանի տեսակի արձակուրդ՝ հղիության և ծննդաբերության արձակուրդ, հայրության արձակուրդ և երեխայի խնամքի արձակուրդ։

Հղիության և ծննդաբերության արձակուրդ

Հղիության և ծննդաբերության արձակուրդը աշխատող կանանց տրամադրվող վճարվող արձակուրդի տեսակ է, որը հաշվարկվում և տրամադրվում է ամբողջությամբ՝ հղիության և ծննդաբերության ժամանակահատվածների համար։

Ժամանակից շուտ ծննդաբերելու դեպքում հղիության արձակուրդի չօգտագործված օրերը գումարվում են ծննդաբերության արձակուրդի օրերին: 

Հղիության 30-րդ շաբաթում քո կոնսուլտացիայի բժիշկը կամ մանկաբարձ-գինեկոլոգը քեզ կտրամադրի հղիության և ծննդաբերության անաշխատունակության թերթիկ, որը պետք է ներկայացնես գործատուին, ինչի հիման վրա էլ կձևակերպվի արձակուրդդ։

Արձակուրդը տրամադրվում է հետևյալ ժամկետներով․

  • 140 օրացուցային օր՝ սովորական ընթացքով հղիության դեպքում (հղիության` 70 օրացուցային օր, ծննդաբերության` 70 օրացուցային օր),

  • 155 օրացուցային օր՝ բարդ ծննդաբերության դեպքում (հղիության` 70 օրացուցային օր, ծննդաբերության` 85 օրացուցային օր),

  • 180 օրացուցային օր՝ միաժամանակ մեկից ավելի երեխաներ ծննդաբերելու դեպքում (հղիության` 70 օրացուցային օր, ծննդաբերության` 110 օրացուցային օր)։

Հղիության և ծննդաբերության արձակուրդից առաջ քեզ կտրամադրվի մայրության միանվագ նպաստ արձակուրդիդ 140 օրերի համար՝ ըստ քո միջին օրական աշխատավարձի։

Հայրության արձակուրդ

Երեխայի ծնունդից հետո 30 օրվա ընթացքում նորածնի հոր ցանկությամբ կարող է տրամադրվել 5 աշխատանքային օր տևողությամբ վճարովի արձակուրդ, որի յուրաքանչյուր օրվա համար վճարվում է միջին օրական աշխատավարձ։

Երեխայի ծնունդից հետո 1 տարվա ընթացքում նրա հայրը կարող է ստանալ նաև մինչև 2 ամիս տևողությամբ չվճարվող արձակուրդ, եթե նրա կինը գտնվում է՝

  • ծննդաբերության արձակուրդում,

  • մինչև մեկ տարեկան երեխային խնամելու արձակուրդում։  

Երեխայի խնամքի արձակուրդ

Երեխայի խնամքի արձակուրդից կարող է օգտվել երեխային փաստացի խնամող ընտանիքի մայրը (խորթ մայրը), հայրը (խորթ հայրը) կամ խնամակալը։

Երեխայի խնամքի արձակուրդ կարող է ունենալ ծնողներից միայն մեկը՝ մինչև երեխայի երեք տարեկան դառնալը։ 

  • Այն կարող ես վերցնել ամբողջությամբ կամ մաս առ մաս՝ արտահերթ կարգով:

  • Արձակուրդի ձևակերպման համար պետք է համապատասխան դիմումը ներկայացնես քո աշխատավայրում տվյալ հարցերով պատասխանատուին՝ կցելով երեխայիդ ծննդյան վկայականի պատճենը։

Երեխայի խնամքի արձակուրդից կարող ես օգտվել մինչև երեխայի 3 տարեկան դառնալը, իսկ մինչև նրա 2 տարեկան դառնալը կստանաս խնամքի ամսական նպաստ՝ ֆիքսված չափով։

Երեխայի խնամքի արձակուրդում գտնվելու ընթացքում աշխատատեղդ պահպանվելու է՝ բացառությամբ հետևյալ դեպքերի․ 

  • եթե կազմակերպությունը լուծարվել է, 

  • եթե տնտեսական, տեխնոլոգիական, աշխատանքի կազմակերպման պայմանների փոփոխման և (կամ) արտադրական անհրաժեշտությամբ պայմանավորված` աշխատողների քանակը կամ հաստիքները կրճատվում են։

Ի՞նչ իրավունքներ ունես, եթե աշխատում ես հղիության կամ երեխայի խնամքի փուլում

Եթե հղի ես կամ խնամում ես մինչև մեկ տարեկան երեխայի և միաժամանակ աշխատում ես, քեզ համար կարող է սահմանվել ոչ լրիվ աշխատանքային օր կամ շաբաթ։

Այս դեպքում աշխատանքը կվարձատրվի՝ ըստ փաստացի աշխատած ժամանակի կամ կատարված աշխատանքի։

Հղիության ու ծննդաբերության արձակուրդից առաջ կամ հետո քեզ կարող է տրամադրվել  նաև ամենամյա արձակուրդ՝ մինչև անընդմեջ աշխատանքի վեց ամիսը լրանալը։ 

Քո համաձայնությամբ կարող  ես նաև մեկնել գործուղման կամ աշխատել՝

  • արտաժամյա,

  • հանգստյան օրերին,

  • տանը կամ կազմակերպությունում հերթապահությամբ (հղի կանանց կամ մինչև երեք տարեկան երեխա խնամող աշխատողների դեպքում),

  • ոչ աշխատանքային` տոնական և հիշատակի օրերին։

Ուշադրություն
Եթե երեխային կերակրում ես կրծքով, բացի սահմանված ընդմիջման ժամերից՝ ամեն 3 ժամը մեկ քեզ պետք է տրամադրվի առնվազն 30 րոպե տևողությամբ լրացուցիչ ընդմիջում՝ երեխային կերակրելու համար։ Այդ ընդմիջումների ժամանակ դու կվարձատրվես միջին ժամային աշխատավարձիդ չափով:

Ֆինանսական աջակցության տեսակները

Նպաստներ

Մայրության միանվագ նպաստ

Նորածին երեխայի ծնողներին տրամադրվող միանվագ օգնություն է։ Այս նպաստի միջոցով հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի ընթացքում հատուցվում է առաջացած ժամանակավոր անաշխատունակության հետևանքով կորցրած աշխատավարձը (եկամուտը)։

  • Մայրության միանվագ նպաստի չափը հաշվարկվում է մայրության արձակուրդն ընդգրկող ժամանակահատվածի համար՝ քո միջին ամսական աշխատավարձի հիման վրա։

  • Մայրության նպաստը հաշվարկվում և վճարվում է քո գործատու կազմակերպության կողմից։

  • Այն վճարվում է անկանխիկ՝ փոխանցվելով աշխատավարձիդ հաշվեհամարին։

  • Մայրության միանվագ նպաստի չափը 172,697 ՀՀ դրամ է։
  • Այն նշանակվում է բժշկական հաստատության կողմից տրված ժամանակավոր անաշխատունակության թերթիկի հիման վրա և վճարվում է պետության կողմից։

Support program
Ֆիզիկապես դիմել մայրության միանվագ նպաստ ստանալու համար
Իմանալ ավելին

Մայրության միանվագ նպաստը վաղաժամ ծննդաբերության դեպքում

Վաղաժամ է համարվում այն ծննդաբերությունը, երբ երեխան ծնվել է հղիության 22-37-րդ շաբաթների միջև ընկած ժամանակահատվածում (սկսած 154-րդ օրվանից): 

Վաղաժամ ծննդաբերության դեպքում պետության կողմից տրամադրվող միանվագ նպաստը 86,349 ՀՀ դրամ է։

Support program
Ֆիզիկապես դիմել մայրության միանվագ նպաստ ստանալու համար
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2023 թվականի մայիսի 25-ի N 794-Ն որոշման:

Երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստ

Երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը պետության կողմից նորածին երեխայի ընտանիքին տրամադրվող ֆինանսական աջակցություն է, որի նպատակը ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավումն ու ծնելիության խթանումն է։ 

  • 300,000 դրամ՝ առաջին և երկրորդ երեխաների ծննդյան դեպքում,
  • 1,000,000 դրամ՝ երրորդ և չորրորդ երեխաների ծննդյան դեպքում,
  • 1,500,000 դրամ՝ հինգերորդ և հաջորդ երեխաների ծննդյան դեպքում։
  • Երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը ստանալու իրավունք ունի երեխայի ծնողը, որդեգրողը կամ խնամակալը: 

  • Նպաստը տրամադրվում է, եթե ծնողը և նոր ծնված երեխան հաշվառված են ՀՀ բնակության վայրի հասցեով ու դիմելու օրվա դրությամբ գտնվում են ՀՀ-ում։

Օտարերկրյա քաղաքացի ծնողին երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը նշանակվում է, եթե նոր ծնված երեխայի ծննդյան օրվա դրությամբ ծնողն առնվազն 3 տարի անընդմեջ հաշվառված է ՀՀ-ում բնակության վայրի հասցեով, և օտարերկրյա պետությունում երեխայի ծննդյան կապակցությամբ միանվագ նպաստ չի նշանակվել (վճարվել):

Support program
Առցանց դիմել երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստ ստանալու համար
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 7-ի N 2134-Ն որոշման:

Մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի ամսական նպաստ

Մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի համար պետության կողմից տրամադրվող ամսական օգնություն է։ Այս նպաստը ստանալու համար հնարավոր է դիմել հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի ավարտից (երեխայի ծնունդից 70 օր հետո) առնվազն 2 օր անց։

 

Մինչև 2023 թվականի հունվարի 1-ը ծնված երեխաների համար

  • 31,600 ՀՀ դրամ, եթե գտնվում ես մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում, 

  • 31,600 ՀՀ դրամ, եթե բնակվում ես գյուղում և չես աշխատում,

  • 63,200 ՀՀ դրամ, եթե բնակվում ես գյուղում և գտնվում ես մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում:

Մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ կարող ես ստանալ, եթե՝ 

  • գտնվում ես մինչև երեք տարեկան երեխայիդ խնամքի արձակուրդում  և նախքան նրա երկու տարեկանը լրանալը դիմել ես նպաստ ստանալու համար,

  • հաշվառված ես գյուղական բնակավայրում և նպաստին դիմելու օրվա դրությամբ առնվազն մեկ տարի անընդմեջ բնակվում ես այդ հասցեում։ 

Օտարերկրյա քաղաքացի լինելու դեպքում կարող ես ստանալ մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ, եթե բավարարում ես վերոնշյալ պայմաններին, և երեխայիդ ծննդյան օրվա դրությամբ առնվազն 3 տարի անընդմեջ հաշվառված ես ՀՀ-ում բնակությանդ վայրի հասցեով։

Նպաստը կարող ես ստանալ անձամբ, լիազորված անձի միջոցով կամ էլեկտրոնային փոխանցմամբ։

Support program
Առցանց դիմել մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի ամսական նպաստ ստանալու համար
Սկսել

2023 թվականի հունվարի 1-ից հետո ծնված երեխաների համար

  • 37,500 ՀՀ դրամ, եթե գտնվում ես մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում,

  • 31,600 դրամ ՀՀ, եթե մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում չես,

  • 69,100 ՀՀ դրամ, եթե բնակվում ես գյուղում և գտնվում ես մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի արձակուրդում։

Մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ կարող ես ստանալ, եթե՝ 

  • դու և երեխադ հաշվառված եք ՀՀ-ում բնակության վայրի հասցեով,

  • երեխան գտնվում է ՀՀ-ում,

  • երեխան չի գտնվում մանկատանը կամ չունի առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխայի կարգավիճակ։

Օտարերկրյա քաղաքացի լինելու դեպքում կարող ես ստանալ մինչև 2 տարեկան երեխայի խնամքի նպաստ, եթե բավարարում ես վերոնշյալ պայմաններին, և երեխայիդ ծննդյան օրվա դրությամբ առնվազն 3 տարի անընդմեջ հաշվառված ես ՀՀ-ում բնակությանդ վայրի հասցեով։

Նպաստը կարող ես ստանալ անձամբ, լիազորված անձի միջոցով կամ էլեկտրոնային փոխանցմամբ։

Support program
Առցանց դիմել մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի ամսական նպաստ ստանալու համար
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 30-ի N 2069-Ն որոշման:

Երրորդ և հաջորդ երեխաների ծննդյան ամսական նպաստ

Ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման և ծնելիության խթանման նպատակով պետության կողմից տրամադրվում է ամսական աջակցություն նաև երրորդ և հաջորդ երեխաների ծննդյան դեպքում։ Նպաստը տրամադրվում է մինչև երեխայի 6 տարեկանը լրանալը։

Նպաստի չափը 50,000 դրամ է։ Աջակցությունը տրամադրվում է 2022 թ․ հունվարի 1-ից հետո ծնված՝ կարգաթվով երրորդ և հաջորդ երեխաների համար։

Աջակցությունը տրամադրվում է, եթե՝  
  • երեխայի ծնողը ՀՀ քաղաքացի է,

  • դիմելու օրվա դրությամբ ծնողը և նոր ծնված երեխան գտնվում են ՀՀ-ում,

  • դիմելու օրվա դրությամբ ծնողը, նոր ծնված երեխան և երեխայի կարգաթիվը որոշելու համար հաշվի առնված երեխաները հաշվառված են ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրում։

Ընդ որում՝ միաժամանակ մեկից ավելի երեխաների ծնվելու դեպքում հաշվի է առնվում բարձր կարգաթվով երեխայի ծննդյան փաստը, և աջակցությունը նշանակվում է նոր ծնված երեխաների համար: Այսինքն՝ եթե, օրինակ, ընտանիքում կա 1 երեխա, և ծնվում է զույգ, ապա դրամական աջակցություն նշանակվում է նոր ծնված յուրաքանչյուր երեխայի համար։

Support program
Առցանց դիմել երրորդ և հաջորդ երեխաների ծննդյան ամսական նպաստ ստանալու համար
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 7-ի N 2134-Ն որոշման:
Երեխայի ծնունդի պետական գրանցում

Ծննդյան վկայականի ստացում

Երեխայի ծնունդի պետական գրանցումը կատարում է ՀՀ արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալությունը (ՔԿԱԳ, տարածված է նաև ռուսերեն անվանումը՝ ЗАГС):

  • Երեխայի ծնունդը գրանցելու համար դիմումը ներկայացվում է ՔԿԱԳ գործակալություն սպասարկման կենտրոնների և բժշկական հաստատությունների միջոցով:

  • Միաժամանակ երկու կամ ավելի երեխաների ծննդյան դեպքում յուրաքանչյուր երեխայի ծնունդի պետական գրանցումը կատարվում է առանձին:

Երեխայի ծննդյան վկայականը ստանալու համար անհրաժեշտ է՝ 

 

  • ծնունդի մասին բժշկական փաստաթղթի քաղվածքը, որը կտրամադրի բժիշկը,

  • եթե երեխայի ծնողները ամուսնության մեջ են, ապա ծնողների ամուսնության պետական գրանցումը հավաստող փաստաթուղթը կամ ամուսնության ակտային գրանցման տվյալները,

  • եթե երեխայի ծնողների ամուսնությունը հաստատող փաստաթուղթը տրված է այլ երկրում, անհրաժեշտ է ներկայացնել փաստաթղթի հայերեն թարգմանությունը՝  լիցենազավորված թարգմանչի կողմից,

  • երեխայի ծնողի մահվան դեպքում՝ մահվան պետական գրանցումը հավաստող փաստաթուղթը կամ մահվան ակտային գրանցման տվյալները,

  • երեխայի ծնողների ամուսնալուծության դեպքում՝ ամուսնալուծությունը հավաստող փաստաթուղթը կամ ամուսնալուծության ակտային գրանցման տվյալները,

  • բժշկական հաստատությունից դուրս և առանց բժշկական օգնության տեղի ունեցած ծննդի դեպքում`  ԴՆԹ-ի որոշումը և երեխայի տարիքն ու սեռը հաստատող փաստաթուղթը, որը տրամադրվում է բժշկական կազմակերպության կամ երեխայի բնակության վայրի խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի կողմից,

  • սուրոգատ (փոխնակ) մոր օգնությամբ ծննդաբերության դեպքում՝ փոխնակ մոր հետ կնքված պայմանագիրը և երեխայի, նրա կենսաբանական մոր և փոխնակ մոր ԴՆԹ-ի որոշումը:

  • երեխայի ծնողների անձը հաստատող փաստաթղթերը,

  • եթե փաստաթղթերի բնօրինակներն այլ լեզվով են, պետք է ներկայացնել նաև դրանց հայերեն թարգմանությունը՝ վավերացված արտոնագրված թարգմանչի կողմից։ 

Ֆիզիկապես դիմել ծննդյան վկայականը ստանալու համար
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 22-ի N 577-Ն հրամանի:

Հայրության ճանաչում

  • Հայրության ճանաչման համար որպես պետական հիմք կարող են լինել երեխայի մոր և երեխայի նկատմամբ իրեն հայր ճանաչող անձի համատեղ դիմումը, երեխայի նկատմամբ իրեն հայր ճանաչող անձի դիմումը կամ «Նոտարիատի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նոտարական ակտը կամ դատարանի համապատասխան վճիռը։

Հայրության ճանաչման պետական գրանցման համար անհրաժեշտ են՝ 

  • երեխայի նկատմամբ իրեն հայր ճանաչող անձի և երեխայի մոր համատեղ դիմումի դեպքում՝ նրանց անձը հաստատող փաստաթղթերը,

  • երեխայի ծնունդի գրանցման մասին վկայականը կամ ակտային գրանցման տվյալները, եթե հայրության ճանաչման գրանցումը կատարվում է երեխայի ծնունդի պետական գրանցումից հետո,

  • երեխայի մոր հղիությունը հաստատող բժշկական տեղեկանքը (տրվում է բժիշկի կողմից), եթե հայրության ճանաչման մասին դիմումը ներկայացվում է մինչև երեխայի ծնվելը,

  • հայր ճանաչողի անձը հաստատող փաստաթուղթը, երեխայի մոր բացակայության մասին իրավասու մարմնի տված փաստաթուղթը (մոր մահվան վկայականը կամ տեղեկանքը, նրան անգործունակ ճանաչելու կամ մահացած կամ անհայտ բացակայող ճանաչելու կամ նրան ծնողական իրավունքներից զրկելու մասին դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճիռը) և երեխայի կենսաբանական հայր հանդիսանալու վերաբերյալ ԴՆԹ-ի որոշումը,

  • չափահաս լինելու դեպքում՝ անձի համաձայնությունը իր նկատմամբ հայրություն ճանաչելու վերաբերյալ,

  • տասը տարին լրացած երեխայի համաձայնությունը, եթե հայրության ճանաչման պետական գրանցման հետևանքով նախատեսվում է փոխել նաև նրա անունը կամ ազգանունը,

  • նոտարի կողմից հաստատված ակտը կամ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած համապատասխան վճիռը և դիմողի անձը հաստատող փաստաթուղթը: 

     

Եթե փաստաթղթերի բնօրինակներն այլ լեզվով են, պետք է ներկայացնել նաև դրանց հայերեն թարգմանությունը՝ վավերացված արտոնագրված թարգմանչի կողմից։

Ֆիզիկապես դիմել հայրության ճանաչման պետական գրանցման
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 22-ի N 577-Ն հրամանի:

Գրանցում պոլիկլինիկայում

Ինչպե՞ս գրանցել երեխային պոլիկլինիկայում․

  • ներկայացրու երեխայի ծնունդը հաստատող տեղեկանքը (այն տրամադրվում է ծննդատան կողմից) քո նախընտրած պոլիկլինիկա,

  • պոլիկլինիկայում երեխայի համար կնշանակվի բժիշկ, 

  • անհրաժեշտ տվյալները լրացնելուց հետո բժիշկը կգրանցի երեխային պոլիկլինիկայում, իսկ հետագայում կկատարի տնայց՝ երեխայի ընթացիկ տվյալները գրանցելու համար։

Երեխային պոլիկլինիկայում գրանցելուց հետո բժիշկը մշտական կապի մեջ կլինի քեզ հետ՝ երեխայի առողջության հետ կապված ցանկացած հարցի դեպքում համապատասխան միջոցներ ձեռնարկելու համար։

Տարեկան բուժզննում

Տարեկան բուժզննումը երեխայի առողջության համար շատ կարևոր է․ դա թույլ է տալիս բացահայտել և կանխարգելել հիվանդություններն ու առողջական խնդիրները հնարավորինս վաղ փուլում։

Բժիշկները խորհուրդ են տալիս տարեկան նվազագույնը մեկ անգամ անցնել կանխարգելիչ բուժզննում․ գանգատ չունենալը դեռ չի նշանակում, որ առողջական որևէ խնդիր չկա։ Հիվանդությունների ախտանշանները կարող են հայտնվել շատ ավելի ուշ, ուստի հետևողական եղիր թե՛ քո, թե՛ երեխայիդ առողջությանը։

Ի՞նչ պատվաստումներ են սպասվում

Պատվաստումներ

Վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ամենաարդյունավետ միջոցը պատվաստումներն են, որոնց շնորհիվ երեխան ծննդյան օրվանից սկսած կպաշտպանվի մի շարք վարակներից և հիվանդություններից։

Կանխարգելիչ պատվաստումների իրականացումը ՀՀ պետական քաղաքականությունն է, որը բնակչությանը տրամադրվում է անվճար։

Մինչև 6 տարեկան երեխայի պատվաստումների ցանկը ներկայացված է ստորև․

  1. Ծնվելուց 0-24 ժամ հետո

    Պատվաստանյութ՝ ԲՑԺ

    Հիվանդություն՝ տուբերկուլյոզ

  2. Ծնվելուց 24-48 ժամ հետո

    Պատվաստանյութ՝ ՎՀԲ

    Հիվանդություն՝ հեպատիտ Բ

  3. 6 շաբաթական

    Պատվաստանյութեր՝ ԱԿԴՓ, ՎՀԲ, ՀԻԲ, ԻՊՎ, ՌՈՏԱ, ՊՆԵՎՄՈ

    Հիվանդություններ՝ դիֆտերիա, կապույտ հազ, փայտացում, հեմոֆիլուսային Բ տեսակի վարակ, պոլիոմիելիտ, հեպատիտ Բ, ռոտավիրուս, պնևմակոկ

  4. 12 շաբաթական

    Պատվաստանյութեր՝ ԱԿԴՓ, ՎՀԲ, ՀԻԲ, ԻՊՎ, ՌՈՏԱ, ՊՆԵՎՄՈ
    Հիվանդություններ՝ դիֆտերիա, կապույտ հազ, փայտացում, հեմոֆիլուսային Բ տեսակի վարակ, հեպատիտ Բ, պոլիոմիելիտ, ռոտավիրուս, պնևմակոկ

  5. 18 շաբաթական

    Պատվաստանյութեր՝ ԱԿԴՓ, ՎՀԲ, ՀԻԲ, ԻՊՎ, ՊՆԵՎՄՈ
    Հիվանդություններ՝ դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ հազ, հեպատիտ Բ, հեմոֆիլուսային Բ տեսակի վարակ, պոլիոմիելիտ, պնևմակոկ

  6. 12 ամսական

    Պատվաստանյութ՝ ԿԿԽ
    Հիվանդություններ՝ կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ

     

  7. 18 ամսական

    Պատվաստանյութեր՝ ԱԿԴՓ, ՎՀԲ, ՀԻԲ, ԻՊՎ (տետրաքսիմ)
    Հիվանդություններ՝ դիֆտերիա, կապույտ հազ, փայտացում, հեմոֆիլուսային Բ տեսակի վարակ, հեպատիտ Բ, պոլիոմիելիտ

  8. 4 տարեկան

    Պատվաստանյութ՝ ԿԿԽ
    Հիվանդություններ՝ կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ

  9. 6 տարեկան

    Պատվաստանյութեր՝ ԱԿԴՓ, ՎՀԲ, ՀԻԲ, ԻՊՎ (տետրաքսիմ)
    Հիվանդություններ՝ դիֆտերիա, կապույտ հազ, փայտացում, հեմոֆիլուսային Բ տեսակի վարակ, հեպատիտ Բ, պոլիոմիելիտ

Վերը նշված բոլոր պատվաստումները երեխան պետք է ստանա միայն բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում (պոլիկլինիկա, առողջության կենտրոն, ամբուլատորիա, բուժկետ)։ Շատ կարևոր է, որ երեխան պատվաստվի՝ համաձայն վերը նշված ժամանակացույցի։

Եթե երեխայի մոտ նկատվում են ոչ բարձր ջերմություն, թեթև փորլուծություն և թուլություն, ապա մանկաբույժի թույլտվությամբ նա կարող է պատվաստվել։

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ հակացուցումները մի քանիսն են․

  • Եթե պատվաստանյութի նախորդ դեղաչափից երեխայի մոտ եղել է շատ ծանր ալերգիկ կամ անաֆիլակտիկ ռեակցիա (հիմնական նշաններն են եղնջացանը, սուլող շնչառությունը, ճնշման անկումը), տվյալ պատվաստանյութով երեխան չի պատվաստվում։
  • Եթե երեխայի մոտ առկա է ծանր իմունային անբավարարություն (օրինակ՝ ՁԻԱՀ-ի, չարորակ նորագայացությունների, իմունիտետը ճնշող դեղամիջոցների և ճառագայթային բուժման արդյունքում)։
  • Եթե երեխայի մոտ առկա են հակացուցումներ կոնկրետ պատվաստանյութերի նկատմամբ (օրինակ՝ զարգացող նյարդաբանական վիճակների դեպքում կապույտ հազի բաղադրիչ պարունակող պատվաստանյութով պատվաստում չի կատարվում, կամ հեպատիտ Բ-ի և տուբերկուլյոզի դեմ պատվաստում չի կատարվում 2000 գրամից ցածր քաշ ունեցող նորածիններին)։
Պատվաստումների ցանկը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2021 թվականի օգոստոսի 23-ի N 3187-Ա որոշման:

Ուշադրություն

Երեխայի ծննդյան 9-րդ ամսում անհրաժեշտ է հանձնել արյան անալիզ հեմոգլոբինի տոկոսը ստուգելու համար, ինչպես նաև ստանալ նյարդաբանի խորհրդատվություն։ 

Հերթագրում մանկապարտեզում

Երեխայիդ կարող ես առցանց հերթագրել պետական մանկապարտեզում նրա 2 տարեկանը լրանալուց հետո՝ մինչև տվյալ տարվա դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ։

Նկատի ունեցիր, որ ՀՀ-ում պետական մանկապարտեզները անվճար են։  

  • երեխայի ծննդյան վկայականը կամ հանրային ծառայությունների համարանիշի տեղեկանքը,

  • ծնողներից մեկի անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը,

  • երեխայի հաշվառումը հիմնավորող փաստաթուղթ՝ անձնագիր կամ հանրային ծառայությունների համարանիշի տեղեկանք կամ հաշվառման տեղեկանք՝ տրված ոստիկանության անձնագրային բաժանմունքի կողմից։

Երեխային առցանց հերթագրել մանկապարտեզում
Սկսել
Առցանց դիմել հաշվառման հասցեի վերաբերյալ տեղեկանք ստանալու համար
Սկսել

Ընդունելություն դպրոց

Ո՞ր տարիքից երեխային հերթագրել դպրոցում

  • Երեխայիդ կարող ես հերթագրել դպրոցում, եթե նրա 6 տարին լրացել կամ լրանում է մինչև տվյալ տարվա դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ: 

  • Ընդունելությունը կազմակերպվում է տվյալ տարվա հունիսի 1-ից մինչև սեպտեմբերի 1-ը:

Երեխային առցանց հերթագրել դպրոցում
Սկսել
Բաժինը կազմվել է՝ համաձայն ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի հոկտեմբերի 25-ի N 132-Ն հրամանի:
Ուղեցույցը կազմվել է Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության, ՀՀ առողջապահության նախարարության և ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կողմից
Այս էջը օգտակա՞ր էր