Կուտակային կենսաթոշակային համակարգը ՀՀ-ում գործում է 2014 թվականից։
Քաղաքացին հետագայում կենսաթոշակ է ստանում իր աշխատավաձից կատարված սոցիալական վճարումների կուտակման շնորհիվ:

• Կուտակային կենսաթոշակը պարտադիր է 1974-ին և դրանից հետո ծնված քաղաքացիների համար: Սակայն կուտակային կենսաթոշակին կարելի է միանալ նաև կամավոր կերպով։
• Կուտակային կենսաթոշակային համակարգին կամավոր միանալու համար պետք է դիմեք Կենտրոնական Դեպոզիտարիա։ 

• Կուտակային կենսաթոշակը ձևավորվում է գրանցված աշխատողի ամսական աշխատավարձից և պետական բյուջեից։
• Աշխատավարձից կուտակվում է 5% (եթե աշխատավարձի ամսական չափը չի գերազանցում 500,000 դրամը), ևս 5% պետությունից, բայց ոչ ավել, քան 25,000 դրամ:
• Ավելի բարձր աշխատավարձի դեպքում գործում են այլ դրույքաչափեր, որոնք հաշվարկվում են այնպես, որ յուրաքանչյուր ամիս կուտակային կենսաթոշակին հատկացվի աշխատավարձի 10 տոկոսի չափով գումար:
• Ընդ որում՝ կամավոր կերպով ծրագրին միացած քաղաքացիների կուտակային կենսաթոշակը ձևավորվում է միայն աշխատավարձի 5 տոկոսից․ պետական բյուջեից նրանց օգտին վճարներ չեն կատարվում։

Մինչ կենսաթոշակային տարիքի հասնելը կուտակային կենսաթոշակն ի պահ է դրվում ՀՀ Կենտրոնական Դեպոզիտարիայում։ Դեպոզիտարիան էլ իր հերթին համագործակցում է ֆոնդային 2 կառավարիչների հետ՝

• «ԱՄՈՒՆԴԻ-ԱԿԲԱ ԱՍԵԹ ՄԵՆԵՋՄԵՆԹ» ՓԲԸ ,
• «ՑԵ-ԿՎԱԴՐԱՏ ԱՄՊԵԳԱ ԱՍԵԹ ՄԵՆԵՋՄԵՆԹ ԱՐՄԵՆԻԱ» ՍՊԸ։
  
  Ֆոնդային կառավարիչները կուտակում են քաղաքացու գումարները տարբեր ֆոնդերում։

Կենսաթոշակը կարող եք կուտակել գործող 3 ֆոնդերից մեկում․

• կայուն եկամտային,
• պահպանողական,
• հավասարակշռված։

Այս 3 ֆոնդերն իրարից տարբերվում են ռիսկայնության աստիճանով։

Կայուն եկամտային ֆոնդի միջոցները չեն ներդրվում բաժնետոմսերում։

Պահպանողական ֆոնդի միջոցների մինչև 25%-ն է ներդրվում բաժնետոմսերում։

Հավասարակշռված ֆոնդի միջոցների 50%-ն ներդրվում է բաժնետոմսերում։

Նախ շատ կարևոր է առաջին անգամ աշխատանքի անցնելիս ընտրել կուտակային կենսաթոշակի ֆոնդն ու կառավարչին։ Ինչպես նաև՝ ուսումնասիրել գործող կառավարիչների գործունեությունն ու առաջարկվող ծառայությունները, քանի որ հենց նրանք են ղեկավարելու ձեր կենսաթոշակի ֆինանսները՝ ներդնելով դրանք տարբեր շուկաների բաժնետոմսերում և կապիտալի աճ ապահովելով։  

Կենսաթոշակը կարող եք կուտակել գործող 3 ֆոնդերից մեկում․

• կայուն եկամտային,
• պահպանողական,
• հավասարակշռված։

Այս 3 ֆոնդերն իրարից տարբերվում են ռիսկայնության աստիճանով։

Կայուն եկամտային ֆոնդի միջոցները չեն ներդրվում բաժնետոմսերում։

Պահպանողական ֆոնդցի միջոների մինչև 25%-ն է ներդրվում բաժնետոմսերում։

Հավասարակշռված ֆոնդի միջոցների 50%-ն ներդրվում է բաժնետոմսերում։

Կուտակային կենսաթոշակի հիմնական առավելությունն այն է, որ այն թույլ է տալիս անձանց ձևավորել իրենց կենսաթոշակային միջոցները ավելի մեծ ճկունությամբ և ներդրումային եկամուտներից օգուտ քաղել: Սակայն դրան բնորոշ է նաև որոշակի ռիսկ, քանի որ ներդրումների շահութաբերությունը կախված է ֆինանսական շուկաների աճից և անկումներից:

Կուտակային կենսաթոշակը վճարվում է 3 եղանակով՝

• անուիտետ,
• ծրագրային վճարներ,
• միանվագ վճարներ:

Անուիտետի ձևով կուտակումները փոխանցվում են ապահովագրական ընկերությանը, որը ձեզ ցմահ վճարում է թոշակ:

Միանվագ ձևով կուտակումներն ամբողջությամբ և միանվագ վճարվում են ձեզ: 

Ծրագրային վճարի դեպքում կառավարիչը ձեզ է վճարում կուտակումները կյանքի ամբողջ ընթացքում՝ հիմք ընդունելով պաշտոնական վիճակագրության կողմից յուրաքանչյուր տարվա համար հաշվարկվող տվյալ տարիքային խմբի կյանքի սպասվող միջին տևողության ցուցանիշը:

• Կուտակային կենսաթոշակի չափը կախված է Ձեր հաշվին կուտակված գումարից, 63 տարեկանից հետո կյանքի սպասվող միջին տևողությունից և պետության կողմից տվյալ տարվա համար սահմանված հիմնական կենսաթոշակի չափից:
• Կուտակային կենսաթոշակ ստանալու համար դիմում եք ներկայացնում Կենտրոնական Դեպոզիտարիա, որը տեղեկանք կտա ձեր կենսաթոշակային հաշվում առկա միջոցների և դրա ամսական վճարների մասին՝ հավասարաչափ բաժանելով առկա միջոցները կյանքի սպասվող միջին տևողության ամիսների վրա:
• Եթե հաշվարկված ամսական գումարը փոքր է կամ հավասար պետության կողմից տվյալ տարվա համար սահմանված հիմնական կենսաթոշակի 75%-ից, ապա Ձեր կենսաթոշակը կարող եք ստանալ անուիտետի կամ ծրագրային վճարների կամ միանվագ վճարի ձևով:
• Եթե հաշվարկված ամսական գումարը փոքր է հիմնական կենսաթոշակի հնգապատիկից, ապա Ձեր կենսաթոշակը ստանում եք միայն անուիտետի ձևով:
• Եթե հաշվարկված ամսական գումարը մեծ է հիմնական կենսաթոշակի հնգապատիկից, ապա կենսաթոշակը տրամադրվում է անուիտետի ձևով, իսկ տվյալ չափը գերազանցող գումարը կարող է տրամադրվել միանվագ, ծրագրային կամ անուիտետի ձևով՝ ըստ ձեր նախապատվության:

Կուտակային կենսաթոշակի վճարները կատարվում են մինչև կենսաթոշակի անցնելու տարիքը՝ 63 տարեկանը։ Եթե նշված տարիքից հետո չեք անցնում թոշակի և շարունակում եք աշխատել, ապա գործատուն պարտադիր կուտակային վճարներ ձեր աշխատավարձից չի կատարում։ Պետությունն էլ իր հերթին բյուջեից ձեր օգտին վճարումներ չի կատարում։